रुकुमका साथी

सन्तोष शर्मा 
केही दिनअघि मलाई पश्चिम नेपालको रुकुम जिल्ला घुम्ने अवसर मिलेको थियो । सबैलाई थाहै छ- माओवादी पार्टीले रुकुम/रोल्पा जिल्लाबाट सशस्त्र विद्रोह सुरु गरेको थियो ।

रुकुम पहाडी जिल्ला हो । त्यहाँ भर्खर मोटरबाटो बन्न थालेका छन् । दिनभर हिँडेर हामी स्यार्पु भन्ने ठाउँ पुगेका थियौं । स्यार्पुमा ठूलो अनि सुन्दर दह रहेछ । दहको नाम स्यार्पुदह । ४५ मिटर गहिरो छ रे यो दह । कत्ति गहिरो है ! सुन्दै डरलाग्दो । पौडी खेल्न नजान्दा यस्तो डर लागिरहँदो रहेछ । दह साढे २ वर्गकिलोमिटरमा फैलेको रहेछ । हामी पुगेको झन्डै एक महिनाअघि यही स्यार्पुदहमा ठूलो महोत्सव भएको थियो । सजावट सामग्री अझै देखिन्थ्यो वरपर ।
हामी धेरैबेर दहवरिपरि घुमिरह्यौं । फोटो खिचायौं । एउटा डुंगा रहेछ । हाम्रो समूहका आधाजति साथीले डुंगा पनि चढ्न भ्याए ।

गुरिल्ला हिँडेको बाटोमा

सन्तोष शर्मा

घाम छिप्पिँदै गर्दा काँक्री छोड्यौं हामीले। काँक्री रुकुमको पहाडी बस्ती। हामीलाई बाग्लुङको ढोरपाटन पुग्नु थियो। दुई दिन ठमठम हिँड्ने साहस बोकेर चार जना लम्केका थियौं। हामीसँग साथी आएका थिए- काँक्रीका पृथ्वीबहादुर बुढामगर। चिटचिट पसिना काढ्दै बाकम, चिप्लेगैरा, ढक्रीबिसौना, मुन्दागैरा, गम्बीसौना, रिक्काछेरा जस्ता ठाउँ पार गर्‍यौं। उकालै उकालो। आहा, हिउँ देखियो! मन अलि सितल भयो तर जति उकालियो उति शरीरबाट पसिना बग्थ्यो।
रिक्काछेरा ३२ सय मिटर उचाइमा छ रे, पृथ्वीबहादुरले भनेका। त्यसपछि ओरालो सुरु भयो। ठाडो भीरमा घुमाउरो शैलीको गोरेटो कोरिएको रहेछ। हिँड्दा सन्तुलन नमिले गुल्टिने डर! तर लौरोको सहारा थियो।
लामो हिँडाइमा लौरो साँच्चिकै साथी बन्ने रहेछ। के उकालो, के ओरालो, के सम्म, हिँड्न निकै सघाउने रहेछ। तर खुट्टाको दुखाइ के मर्थ्यो? झन् ओरालो झर्दा घुँडा दुखेर हैरान।
अगाडिको सम्म ठाउँ देखेर मन अलि हल्का भयो। त्यो त किङवाङ उपत्यका रहेछ। किङवाङको अर्थ- माथि सरेको चौर!
त्यही चौरमा राम्रो स्याउ फल्छ रे सिजनमा। स्थानीयले सुनाए- माथि डाँडामा भुमेथान छ। वैशाख पूर्णिमामा वराहपुजा मेला लाग्छ।
फलनई, दिख्यु जस्ता ठाउँ टेक्दै गयौं। कति रमाइला हुन् डाँडा! कतै घाँसे डाँडा, कतै कोन आकारका रुखै रुखको जंगल। लौन नि, हिमालै पो देखियो!
अल्लि अघि हिउँ देखिनुको रहस्य बल्ल थाहा भयो- नजिकै चौरी हिमाल रहेछ। हाम्रो गोरेटोपारि दुई सुन्दर गाउँ देखिए- बाहिगाउँ र टकगाउँ। सकेसम्म बाटो घटाउने नीति लिएका हामी भने तल्लो सेरा, उपल्लो सेरा हुँदै हिँडिरह्यौं।